Przełomowa sprawa dotycząca terapii elektrowstrząsowej
Przełomowa sprawa sprądowa dotycząca terapii elektrowstrząsowej dotycząca pozwu psychiatrów stosujących terapię elektrowstrząsową (ECT) została rozstrzygnięta ugodą przed rozprawą w Kalifornii.
W 2023 roku ława przysięgłych na Florydzie uznała producenta urządzeń do elektrowstrząsów winnym niepoinformowania lekarzy o ryzyku. W 2026 roku sprawa, w której dwóch psychiatrów zostało pozwanych za niepoinformowanie dwóch kobiet o ryzyku, została rozstrzygnięta pozasądowo. Mamy nadzieję, że te sprawy zapewnią, że pacjenci i ich rodziny będą informowani o ryzyku związanym z ECT. (…)
Znaczenie sprawy i wcześniejsze precedensy prawne
Sprawa ma charakter historyczny, ponieważ jest to pierwszy przypadek, w którym indywidualni psychiatrzy i szpital zostali skutecznie pozwani o odszkodowanie za szkody wyrządzone przez ECT w Kalifornii lub za brak poinformowania o związanym z tym ryzyku. Mieszkanka Karoliny Południowej wygrała w 2005 roku sprawę z wyrokiem ławy przysięgłych na kwotę ponad 600 000 dolarów przeciwko lekarzowi, po tym jak doznała druzgocącej utraty pamięci po ECT (Salters przeciwko Palmetto Health Alliance, Inc. i in., sprawa 03CP4004797, hrabstwo Richland, Karolina Południowa).
Sprawy sądowe dotyczące ECT toczą się w Stanach Zjednoczonych od kilku lat, ale koncentrują się głównie na producentach urządzeń do ECT. Powodowie twierdzą, że firmy nie ostrzegały lekarzy o ryzyku związanym z ECT, a lekarze nie mogli lub nie mieli obowiązku ostrzegania pacjentów. Spór sądowy w Kalifornii był szczególnie trudny, ponieważ przez dziesięciolecia luka prawna pozwalała producentom urządzeń do elektrowstrząsów i firmom farmaceutycznym argumentować, że liczy się jedynie zeznanie lekarza, a zeznania pacjenta są nieistotne. Innymi słowy, gdy lekarz zeznawał, że przepisałby zabieg pomimo ostrzeżenia, sprawa mogła zostać umorzona. W 2024 roku Sąd Najwyższy Kalifornii orzekł o usunięciu tej luki.
Kancelaria Wisner Baum, LLP, a także starszy wspólnik Bijan Esfandiari, argumentował w tej sprawie przed Sądem Najwyższym Kalifornii, stwierdzając: „W wyniku orzeczenia Sądu Najwyższego Kalifornii w sprawie Himes, producenci leków i urządzeń, którzy nie ostrzegają o zagrożeniach związanych ze swoimi produktami, nie mogą już unikać odpowiedzialności, nadużywając doktryny uczonego pośrednika. Dzisiejszy wyrok w sprawie Himes to nie tylko zwycięstwo konsumentów poszkodowanych przez wadliwe produkty farmaceutyczne i urządzenia medyczne, ale także zwycięstwo każdego, kto walczy o autonomię pacjenta”.
W niedawnej sprawie dwie kobiety, które otrzymały 11 i 30 elektrowstrząsów w Centrum Psychiatrii Suttera w Sacramento, twierdziły, że w wyniku leczenia doznały: „uszkodzenia mózgu, urazów neuropoznawczych, trwałej utraty pamięci, upośledzenia pamięci wzrokowej i werbalnej, znacznego pogorszenia zdolności uczenia się i przypominania informacji, zaburzeń i pogorszenia zdolności kodowania nowych informacji, utraty funkcji wykonawczych, dodatkowych obrażeń fizycznych, fizjologicznych, psychologicznych i emocjonalnych oraz szkód ekonomicznych”.[1]
Pozwanymi byli psychiatrzy XXXX i YYYY oraz Centrum Psychiatrii Sutter, w którym odbywały się zabiegi. Zarzuty obejmowały: „zaniedbanie na gruncie prawa zwyczajowego (common-law negligence), naruszenie obowiązku powierniczego (breach of fiduciary duty), oszustwo (fraud), błąd w sztuce lekarskiej (medical malpractice) oraz naruszenie nietykalności cielesnej (battery)”, wynikające z „poważnych i wyniszczających uszkodzeń funkcji poznawczych”.
Powodowie zarzucili pozwanym „zaniedbanie i celowe zatajenie i nieujawnienie oraz nieostrzeżenie o zagrożeniach, w tym między innymi o uszkodzeniach mózgu i trwałych urazach neuropoznawczych związanych z urządzeniem do elektrowstrząsów „SpECTrum”” oraz „umyślne, lekkomyślne i jawne wprowadzenie w błąd co do bezpieczeństwa i skuteczności urządzenia do elektrowstrząsów”.
Ponadto powodowie twierdzili, że „XXXX i YYYY zalecali oraz przeprowadzali zabiegi ECT bez uzyskania świadomej zgody pacjentów oraz dopuścili się naruszenia nietykalności cielesnej (battery), wykonując terapię elektrowstrząsową na powodach bez uzyskania ich świadomej zgody.”
Powodowie zarzucili również, że „nieumyślnie i z naruszeniem swoich obowiązków powierniczych” dr XXXX „ukrył przed powódkami fakt, że został skazany za przestępstwo związane z wykonywaniem zawodu lekarza (nielegalna sprzedaż części ciała i organów zmarłych weteranów) oraz że Kalifornijska Izba Lekarska zawiesiła mu wcześniej licencję lekarską w wyniku jego przestępczego i nagannego postępowania”.
Chociaż sprawa została rozstrzygnięta tuż przed rozprawą, postępowanie sądowe przeciwko lekarzom i szpitalowi toczyło się dalej, ponieważ powódkom udało się odeprzeć próby lekarzy i szpitali zmierzające do oddalenia sprawy.
Powódki z Kalifornii pozwały również producenta urządzeń elektrowstrząsowych, firmę Mecta. Z powodu tej sprawy, a także licznych innych spraw w Stanach Zjednoczonych, Mecta złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, a powodowie ostatecznie rozstrzygnęli swoje roszczenia wobec Mecta w sądzie upadłościowym.
Sprawa ta jest kontynuacją podobnej sprawy przeciwko Somatics, firmie produkującej urządzenia do elektrowstrząsów w Stanach Zjednoczonych, która trafiła do sądu przysięgłych w 2023 roku przed Sądem Okręgowym Stanów Zjednoczonych dla Środkowego Okręgu Florydy, Oddział w Tampie. Powód Jeffrey Thelen zarzucił w swoim pozwie, że Somatics nie ostrzegł odpowiednio o znanych zagrożeniach związanych z urządzeniami do elektrowstrząsów, w tym o uszkodzeniach mózgu, poważnej trwałej utracie pamięci, trwałych urazach neuropoznawczych i innych.
Ława przysięgłych w sprawie Jeffrey Thelen przeciwko Somatics, LLC jednogłośnie uznała firmę Somatics winną zaniechania ostrzeżenia o tych zagrożeniach podczas wprowadzania urządzenia do elektrowstrząsów na rynek. (…)
Strona internetowa Wisnera Bauma donosi również, że „dziesiątki pozwów w całych Stanach Zjednoczonych wpłynęły od osób poszkodowanych przez aparaty ECT MECTA Spectrum i Thymatron firmy Somatics”. (MECTA i Somatics to jedyni producenci urządzeń ECT w Stanach Zjednoczonych).
Pod koniec 2021 roku firma MECTA ogłosiła upadłość i nie sprzedaje już aparatu Spectrum, ale w 2020 roku rozpoczęła sprzedaż nowego aparatu – „Sigma”. Nie jest jasne, czy ich nowy aparat jest bezpieczniejszy od wycofanego z produkcji.
Implikacje i przyszłe nadzieje dotyczące ECT
Należy mieć nadzieję, że takie sprawy sądowe, niezależnie od tego, czy trafią do sądu, czy zostaną rozstrzygnięte w ostatniej chwili poza sądem, zachęcą psychiatrów do zastanowienia się dwa razy przed zastosowaniem tak potencjalnie szkodliwej terapii i przynajmniej zapewnią pacjentom i ich rodzinom lepsze informacje o ryzyku w przyszłości.
Źródło:
1. Herrera i wsp. przeciwko Sutter Center for Psychiatry i wsp., sprawa nr 34-2020-00280488; hrabstwo Sacramento, Kalifornia.
